Islamitische Aanwezigheid in Europa

1. Korte overzicht van de islamitische aanwezigheid

Islam is de laatste monotheïstische godsdienst na het Jodendom en het Christendom. Het is in de zevende eeuw ontstaan. (610-632 na Chr.) Binnen ongeveer 100 jaar werd een “moslim -wereldrijk” gesticht. Het heeft een grote invloed uitgeoefend op de Europa.

Er zijn verschillende oorzaken voor dat grote succes:

a. Islam was een indrukwekkende godsdienst op het geestelijk en filosofisch vlak. Hij bracht een zuiver Godsbegrip. “God is één. Hij is ondeelbaar in de personen. Niemand is aan Hem gelijkwaardig. Hij is “schepper” van alles. Alle schepselen erkennen God en buigen zich voor Hem. God is essentiële bron van de vrede en liefde.

b. Islam had ook eenvoudige regels op het economisch en sociaal vlak. Iedereen is gelijk voor de wet. Heersers en volk, rijk en arm geen verschil. Het is verkeerd om rijkdom op de hopen met het doel een persoonlijk fortuin op te bouwen. De moslims moeten de armen steunen. Het geven van aalmoezen (zekaat) is één van de vijf essentiële zuilen van de Islam. De moslims moeten vrijgevig zijn voor de naasten.

c. Islam stimuleerde ook wetenschappelijke vooruitgangen. Er is in de islamitische traditie nooit een conflict geweest tussen rationeel wetenschappelijk onderzoek en religie. De Koran spreekt heel veel over intellectuele inspanningen, bv.

“In de schepping van de hemelen en de aarde, in het verschil van nacht en dag, in de schepen die op zee varen met wat nuttig is voor de mensen, in het water dat God uit de hemel laat neerdalen om daarmee de aarde te doen herleven nadat zij dood was, in dat Hij allerlei dieren erop heeft verspreiden het besturen van de winden, en in de wolken die voortgedreven worden tussen hemel en aarde, zijn (allemaal) tekenen voor mensen die verstandig zijn.” (Bakara: 2/ 164)

d. Als wereldrijk was islam natuurlijk heel krachtig op het militair vlak. De Koran stemt de gruwelijke oorlogen niet, terroristische daden nooit. Om alleen een rechtvaardige samenleving te creëren en verdedigen gebruikt men de militaire middelen.

e. Door onderlinge oorlogen van Perzische en Romeinse rijken was Europa ernstig verzwakt.

f. Ook door de kolonisten en werkkracht behoeften zijn de moslims in Europa verspreid.

2. De contacten tussen Islam en Europa

De moslims probeerden vervolgens verschillende plaatsen te veroveren. Door Andaloesië (Zuid Spanje), Sicilië, Zuid Italië en langs Byzantijnse Rijk maken de moslims contact met Europa. Op het einde van de achtste eeuw hadden de moslims een groot rijk gesticht.
Tussen de achtste en de dertiende eeuw heeft de islamitische beschaving zijn hoogste bloei bereikt. Die beschaving heeft op haar beurt weer een diepgaande en zelfs onschatbare invloed uitgeoefend op de Europese beschaving. De technische vooruitgang van de Westerse wereld is ondenkbaar zonder de Islamitische bijdrage uit de vroegere tijd. De bekendste geleerden (denkers) uit de oudheid zijn tegenwoordig alleen nog maar bekend dankzij de Arabische vertalingen van de islamitische geleerden.bv. de wijsgeer (filosoof) Aristoteles, de wiskundige Euclides, de aardrijkskundige Ptolemaeus en de artsen Hippocrates en Galenus, kennen wij dankzij Arabische vertalingen.
Een groot gedeelte van wetenschappelijke werken bereikte via Andaloesië (Spanje) en Sicilië (Zuid Italië) tot West Europa.

De werken van islamitische geleerden in de filosofie en geneeskunde zoals van Ibni Sina (Avicenna) en Ibni Roesjd (Averroës) oefenden op de Europese geleerden een grote invloed uit.

3. Islamitische bijdragen op de Westerse beschaving

De islamitische wereld had zowel in handel en nijverheid als in de wetenschappelijke vlak grote invloed op de Westerse beschaving. De bijdragen van de moslims aan de nijverheid, filosofie, astronomie, geneeskunde, scheikunde, wiskunde en algebra waren heel buitenge­woon. Boeken en kennis werden door moslims altijd beschreven als geestelijk voedsel.

– Handel en nijverheid:

In de islamitische wereld was nijverheid afgestemd op de handel. Textielwaren, glasnijverheid, juwelierskunst, cosmetische producten enz. bereikten hoogte niveau. De moslims voerden handel over een zeer uitgestrekt gebied van China tot Marokko. Land- en tuinbouw waren in de islamitische wereld heel bekend.

– Wetenschap:

In de islam is verwerven van kennis een plicht. De kennis of ‘°ilm’ is gewaar­deerde taak van de moslims. De profeet Mohammed (a. s) zegt: “wie het huis verlaat om kennis op te doen, bewandelt de weg van God”.
De geleerden en leraren genoten van landelijk respect. De geleerden maakten kennis met aller­lei culturen. (Chinees, Indisch, Grieks, Latijns enz.) In de grote steden ontstonden de belang­rijkste instellingen van hoger onderwijs, (in Cordoba in 900, in Cairo in 975, in Bagdad in 800) Op het gebied van wiskunde, geneeskunde, astronomie en chemie werden de moslims meesters van de wereld.
– Wiskunde:

Terwijl de Europeanen tot in de twaalfde eeuw met de Romeinse cijfers bezig waren rekenden de moslims er al mee in de achtste eeuw. Het ‘nul’ begrip, huidige gangbare cijfers (Arabische cijfers) en algebra werden eerst in de islamitische wereld ontwikkeld. De invoering van het decimaal rekenstelsel met het “nulbegrip” was een echte wetenschappelijke revolutie. Zonder “Arabische cijfers” zou de huidige technische wereld ondenkbaar zijn. De eerste wiskundeboeken werden trouwens reeds in het jaar 820 geschreven door Mohammed al Kharizmie. (gest.846 n.C.)
De moslims stelden sinus- en cosinustafels op en legden de grondslagen voor de bolvormige trigonometrie, waardoor de astronomie grote vooruitgang kon boeken.

– Geneeskunde:

De wetenschap van de geneeskunde werd in de islamwereld veel vroeger ontwikkeld dan in West Europa. Een van de bekendste geneesheren was Ibni Sina (Avicenna, rond het jaar 1000). Hij was één der grondleggers van de moderne geneeskunde en van de scheikunde.Zijn boek ‘de Canon Mediciane’ bleef tot in de zestiende eeuw het belangrijkste geneeskundige werk in Europa. De islamieten stonden heel ver met hun medische kennis, zo konden ze in de dertiende eeuw de eerste keizersnede uitvoeren. De chirurgie werd op een hoger peil gebracht. Het middeleeuwse Europa stond in die tijd nog op het niveau van de kwakzalverij en duiveluitbanning.

– Astronomie:

De sterrenkunde bloeide in alle grote steden van de islamwereld. In de negende eeuw waren er sterrenwachten in Bagdad (Irak ), Samarkand. Boehara (Özbekistan) en Cordoba (Andaloesië).

De sterrenkunde was belangrijk voor: omloop van de zon- en maan dag en sterren, astronomische kalenders en getijdentafels, gebedsrichting enz.

De sterrenwacht van Boehara werd als de belangrijkste centrum beschouwd.

“Hij is het die de zon gemaakt heeft als verlichting en de maan als een licht en die ervoor standen heeft verordend opdat jullie het aantal van de jaren en de berekening weten. God heeft dat slechts in waarheid geschapen. Hij zet de tekenen uiteen voor mensen die weten.

“In het verschil van nacht en dag en in wat God geschapen heeft in de hemelen en de aarde zijn tekenen voor mensen die godvrezend zijn.” (Yoenoes: 5-6)

– Chemie:

De islamieten zijn ook de stichters van de chemische wetenschappen. De geleerden verdiepten zich in de scheikunde. De geleerden maakten alcohol door middel van distillatie, ze fabriceerden zwavelzuur, ze bepaalden de eigenschappen van allerlei stoffen en ze ontwikkel­den farmaceutische en medische toepassingen van deze ontdekkingen. Farmacologie (de leer van de medicamenten) was een belangrijke doel van scheikunde.

5. Wetenschappelijke centra en Bekende geleerden

– Cordoba (Koertoeba) – Ibni Sina (Avicenna) : geneeskunde

– Granada (Gharnata) in Andalusië – Ibni Rusjd (Averroes) : filosofie

– Sevilla (Iesjbiliyye) – Ibni Arabie : filosofie

– Cairo (Al Kahira) – Farabi : filosofie

– Alexandrië (Al Iskenderiyye) in Egypte – Ghazalie : filosofie

– Damascus (Sjaam) in Syrië – Kharizmie : wiskunde

– Istanboel  in Turkije – Al Idrisie : topografie

– Bagdad  in Irak – Ibni Yoenoes : astronomie

– Samarkand

– Boehara  in Oezbekistan



Testen:

1. In welke eeuw ontstond de Islam?

2. Geef de vijf belangrijke oorzaken van de islamitische invloed?

3. Geef de sommige namen van de contactplaatsen met Europa.

4. Op welke vlakken hebben de moslims onschatbare bijdragen geleverd?

5. Noem de wetenschappelijke centra in de middeleeuwen op.

6. Noem de bekendste geleerden op (met hun taken).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *